Waarom rouw bij ontslag hoort bij werkverlies
Het verlies van werk is niet alleen een administratieve verandering, het is een verlieservaring die diep kan snijden. Want werk biedt meer dan inkomen: het geeft ritme, sociale verbinding, zingeving en vaak zelfs identiteit. Wanneer dat plotseling wegvalt, ervaart een groot deel van mensen een rouwreactie vergelijkbaar met verlies van een dierbare.
Psycholoog Janske van Eersel heeft dit onderwerp met wetenschappelijk onderzoek en praktijkervaring op de kaart gezet. Volgens haar helpt het enorm om deze emotionele reacties expliciet als rouw te benoemen. Het woord maakt erkenning mogelijk en kan daardoor leed verminderen.
De impact van baanverlies: meer dan alleen ontslag
Werkverlies heeft meetbare gevolgen:
-
- Een op de vijf mensen ervaart zelfs tot vijf jaar na ontslag een lagere kwaliteit van leven.
-
- Verlies van werk kan je gevoel van eigenwaarde aantasten.
-
- Identiteitsverlies komt vaak voor bij mensen voor wie werk een centrale rol speelde.
Wanneer je identiteit nauw verbonden is met wat je doet, kan het gat dat ontstaat na ontslag enorm voelen. Soms blijft het verlangen naar de oude baan en het malen over wat er gebeurd is langer bestaan dan je verwacht.
Veelvoorkomende emoties bij rouw na ontslag
Ongeloof en ontkenning
Het voelt ongeloofwaardig, vooral als het ontslag onvoorzien kwam.
Verdriet en verlies
Wat je kwijt bent gaat verder dan een functie: het gaat om de rol die werk speelde in je leven.
Boosheid en frustratie
Het gevoel dat het oneerlijk is, of onduidelijkheid over waarom het ontslag is gebeurd, versterkt emoties.
Identiteitsontwrichting
Als je niet meer weet wie je bent zonder je werk, kun je vastlopen bij sollicitaties of het zoeken naar een nieuwe richting.
Rouwen is geen lineair proces met een eindpunt, het is iets wat je leert integreren in je leven, aldus Van Eersel.
Wanneer rouw verandert in gecompliceerde rouwreacties
De impact van baanverlies kan voor sommigen leiden tot gecompliceerde rouwreacties: emoties die het dagelijks functioneren ernstig verstoren en zelfs toekomstige werkhervatting beletten. Onderzoek laat zien dat dit kan samenhangen met:
-
- Lage eigenwaarde
-
- Maladaptieve copingstrategieën
-
- Vasthouden aan negatieve gedachten over het ontslag zelf
Wanneer deze reacties niet worden herkend of aangepakt, kunnen ze leiden tot depressieve of angstklachten, en zelfs tot langdurige werkloosheid.
Rouw erkennen: jouw eerste stap naar herstel
Het is gezond en zelfs nodig om rouw toe te laten, ook bij verlies van werk. Volgens experts zoals Van Eersel en ondersteuning vanuit organisaties zoals FNV helpt erkenning van rouw je:
-
- Je emoties te begrijpen en benoemen
-
- Meer compassie voor jezelf te ontwikkelen
-
- Het verlies een plek in je leven te geven
-
- Betere keuzes te maken bij je volgende carrièrestap
Praktische manieren om rouw bij baanverlies te verwerken
Praat erover
Zoek steun bij vrienden, een coach of een loopbaanadviseur.
Schrijf je gedachten op
Dagboekschrijven helpt structuur aan te brengen in emoties.
Herken rouwsignalen
Blijf alert op tekenen van gecompliceerde rouw, zoals langdurige somberheid of moeite met solliciteren.
Zoek professionele hulp
Wanneer emoties je dagelijks functioneren verstoren, kan psychologische begeleiding helpen om weer vooruit te kijken.
Rouw bij ontslag: geen eindpunt, maar een proces
Het verwerken van baanverlies is geen kwestie van snel ‘doorzetten’, maar van er ruimte voor geven. De erkenning van rouw bij werkverlies helpt je niet alleen om de emotionele impact te verwerken, maar ook om veerkrachtiger te worden en met hernieuwde energie opnieuw carrièrekansen te verkennen.
Conclusie: Rouw bij ontslag is een natuurlijke en waardevolle reactie op verlies. Door je emoties serieus te nemen, vergroot je je veerkracht en kun je uiteindelijk sterker, met meer zelfinzicht, een nieuwe richting kiezen.
